Piyasada UV Değeri Ölçen ismi ile satılan elektronik cihazlar bulunmaktadır. UV Tester adıyla bilinen bu cihazları kullanan optik müesseseler UV ölçümlerinde 350 ve üzerik gösteren organik kaplamalı camları kaliteli olarak, antirefle kaplamalı olupta cihazda 0 değeri gösteren camları ise kalitesiz olarak göstermektedir. Hatta bazı meslektaşlarımız hastaların gözündeki camları makineye tutup kalitesiz olduğunu iddaa etmekte, o camları hastaya satan optik müessesesini suçlu ilan etmektedir. UV değeri yüksek olan kendi camlarını ise hastaya daha yüksek fiyattan satmaktadır.

1- UV değeri olan Organik antirefle camlar ve UV değeri olmayan organik antirefle camlar arasındaki fark nedir ?
2- UV değeri olan organik camlar  hastaya ne kazandırır ?
3- UV değeri olmayan organik antirefle camlar kalitesizmidir ?

Bütün bu soruları OPAK OPTİK SANAYİ ve TİCARET A.Ş'e sorduk... Bizlere ayrıntılı bilgi verdikleri için kendilerine teşekkür ederiz.

ULTRAVİYOLE NEDİR NASIL ÖLÇÜLÜR
MOR ÖTESİ ISINLAR(UV)(ULTRAVİYOLE)
Ultraviyole UV-C, UV-B ve UV-A den olusur. 100 ila 280 nm aralığında olan en kısa dalga boylu ultraviyole değeri UV-C dir. Yüksek enerji içerir ve hemen hemen tamamı atmosferde absorbe edilir. Elektrik kaynağındaki ısıma değeri UV-C dir ve çıplak gözle bakıldığında göze rahatsızlık verir.UV-B ve UV-A: UV nin Dünya yüzeyine ulasan 300 ila 400 nm değerindeki ısın demetidir. 300 nm ye kadar olan kısmı kornea tarafından, 300-400 nm lik kısmı ise lens üzerinde absorbe edilir. Çıplak göz daha fazla UV ve mavi ısığa maruz kalır. UV büyük sehirlerde duman sis ve hava kirliliği nedeniyle daha az etkilidir. Yükseklere çıktıkça yada yeni yağmıs karda(%80) yansıtma etkisi sebebiyle UV göze daha etkili tesir eder.
ULTRAVİYOLENİN ÖLÇÜMÜ
Son zamanlarda piyasada UV geçirgenliğini ölçtüğü iddia edilen bir takım cihazlar büyük rağbet görmeye baslamıstır. Buda kalitenin bu cihazların eline bırakılmasına neden olmustur. Adı geçen bu cihazlar her ne kadar UV değerini gösterdiği söylense de yüzde olarak UV yi kesme oranının ve hangi dalga boyundan baslayarak etkin korumanın olustuğunu göstermemektedir. Ayrıca bu makinelerin uzak doğu mensei olması da daha vahimdir. UV nin ölçümünde spektrofotometre adı verilen camların ısığın farklı dalga boyunda ki yansımasını göstermeye yarayan cihaz kullanılır. Bu cihaz gözün algıladığı 400-700 nm değerlerinin üzerinde olan 200-1100 nm değerlerinde de ölçüm yaparak genis bir spektrum içerisindeki yansıma, UV geçirgenliği gibi bilgileri yüzdesel olarak bize sunmaktadır. Buda bize hangi camların ya da yapılan hangi özel uygulamaların daha iyi bir UV kesicilik kazandırdığını gösterir. Diğer cihaz ise mor ötesi ısığın üzerine konulan camdan geçen ısık miktarına göre bakmaktadır. Yani ısığı elinizle bile kesmis olsanız UV 400 olarak gösterecektir. Ayrıca imitasyon olarak imal edilen gözlük camlarının da bu cihazda UV 400 gösterdiği bizim tarafımızdan bizzat gözlemlenmistir.

ULTRAVİYOLEDEN KORUNMAK
UV ısıklar insan gözünün algılayamadığı 400 nm nin altındaki ısık demetleri olması itibari ile basta göz yanması, katarakt ve hatta kansere kadar birçok rahatsızlığa sebep olabilir. UV ısınlardan gözü mutlaka korumak gerekir. Bu islem birkaç farklı yolla yapılabilir. Basta organik camlar renklendirme yapılarak ya da polarize camlar kullanılarak yapılabileceği gibi UV kesiciliği kanıtlanmıs fotokromik camlarda kullanılabilir. Burada fotokromik camlar özellikle önerilmesinin diğer bir sebebi de UV yi sadece günesten almıyor olusumuzdur. Çevremizde kullandığımız televizyon, bilgisayar v.b gibi cihazların dısında kapalı havalarda UV demetleri yüzey yansıması nedeni ile ortamda kalabilir. Ve bu ortamlarda koyu renk günes gözlüğü kullanımı oldukça zor olacağı için Fotokromik camların kullanımı daha uygundur. UV olan ortamda renginin koyulasması ile gözü UV ye karsı korumaktadırlar. İç ortamda ya da geceleyin UV nin olmadığı yerlerde rengi açılarak kolay bir görüs sağlamaktadır. İç ortamlarda da güvenle kullanılabilir camlardır.

YANSIMA ÖNLEYİCİ CAMLAR(ANTİREFLE CAMLAR)(AR)
Yansıma: Camın arka yüzeyinde yansıyan ısıklar gerçek görüntünün üzerine eklenerek hayal görüntülere, görüntü sislenmesine ve kontrasın azalmasına neden olur. Bu durum çerçevenin açık kısımlarından(sakak, alt ve üst kısımlarından) gelen ısıklardan kaynaklanmaktadır. Camın ön yüzünden yansıyan ısıklar ise gözlük takan tarafından algılanmaz, fakat karsısındaki kisinin gözlük takanın gözlerini görmesini engeller. Ayrıca camın her iki yüzünden yansıma dolayısıyla göze gelen ısık azalır, ısık kaybı görüs azalmasına neden olur. Yansıma Önleyici Kaplama(Antirefle): Hedef, sıkıntı veren yansımaların azalması, camın ısık geçirgenliğinin artması, kontrasın artısı ve gözlüğün kozmetik görünümünün daha iyi olmasıdır. Antirefle kaplama ilk kez 1956 yılında uygulanmıstır. Antirefle camın her iki yüzeyine de uygulanır. Yüksek indeks camların
yansıma oranları daha fazla olduğundan mutlaka bu camlarda antirefle kaplama mutlaka kullanılmalıdır. Yansımasız kaplama nasıl çalısır: Kaplamanın her iki yüzeyinden yansıyan iki dalganın faz ve amplitütlerinin ayarlanarak, birbirlerini yok etmesi ile gerçeklesir.
Buna Optik Fizik’te Destruktif Interferens(yok edici girisim) denir. Kaplamanın kalınlığı yansıyan ısığın dalgalarının fazını, kaplamanın kırma indeksi ise amplitüdünü belirler. Faz: Kaplama kalınlığı referans dalga boyunun 1/4 ü olursa iki dalga arasında yarım dalga boyu fark olur. Böylece bir dalganın tepeleri diğerinin çukurlarına rastlasır. Amplitüt: İki yansımıs dalganın amplitütleri aynı olursa total yok etme olusur. Bu
(n2)2= n3 formülüne uygun kırma indeksi olan kaplama seçimi ile sağlanır. Çok Katlı Kaplamanın Avantajları: Tek katlı kaplama ile yansıma bir miktar düsürülebilir. Ancak yapılan bu uygulama sadece belirli bir dalga boyunda etkindir. Yapılan kaplama çok katlı olduğunda ise genis bir spektrumda yansımayı yok etmesi mümkündür. Bu sebeple RX olarak bilenen özel üretim camlarda 5 ila 7 katlı kaplama tekniği kullanılarak yansımanın % 1 civarında olması sağlanmıs olur.

ULTRAVİYOLE CAMLAR İLE ANTİREFLE CAMLARIN KIYASLANMASI
UV koruma sağlayan camlar basitçe günesin zararlı ısınlarına karsı kullanıcının gözünü korumaktadır. Antirefle kaplanmıs ancak UV koruması
sağlanmamıs camlarda ise yansıma önlenerek daha berrak net bir görüs alınması sağlanmıstır. Antirefle kaplanmıs gözlük camının kalitesiz olduğunun söylenmesi kesinlikle yanlıstır. Antirefle kaplama günesten korunmak için değil yansıyan ısınları engellemek için yapılır.
İYİ KALİTE BİR GÜNES GÖZLÜĞÜ NASIL OLMALIDIR
Isığın %75-85 ini absorbe etmeli, %15-25 ini geçirmeli, UV nin %100 ünü filtre etmeli, kızıl ötesi ısınları absorbe ederek göz-cam arasındaki ısı olusumunu engellemeli ve görünür ısık tayfını, kamasmayı önleyecek, kontrastı ve görüsü arttıracak sekilde filtre etmelidir. UV korunması camın renklendirilmesi, cam hammaddesine UV korucu pigmentlerin eklenmesi ya da polarize camlar ile sağlanır.
Koyu renkteki camdan geçen ısık daha az olduğundan yansıyan ısığın iletilen ısığa oranı azdır. Bu yüzden renkli camlardaki yansıma daha çok fark edilir ve daha çok rahatsız edicidir. Doğrusu her günes gözlüğünün antirefle ile kaplanmasıdır. Bu kaplama islemi sadece cama iç kısımdan uygulanmalıdır. Böylece yansımada azaltılarak uygun bir günes gözlüğü elde edilmis olur.
SONUÇ: Piyasada UV ölçtüğü söylenen cihazların ölçümü yanıltıcı olabilir. Bu islem için Türkiye de büyük yatırımlar yapmıs gözlük camı üreticilerinin yaptığı laboratuar çalısmaları(spektrofotometre) sonucunda elde edilen UV geçirmezlik verileri baz alınmalıdır. UV koruması ve antirefle kaplama farklı özellikler kazandırmak için yapıldığı unutulmamalıdır. UV özelliği kazandırılmamıs bir cam kalitesiz değildir bilakis antirefle yapılmamıs bir cam kalitesiz olarak algılanmalıdır.

Hazırlayan:                                                                      

Mustafa GÖÇMEN                                               Hasan EFE                                                      

Opak Optik Üretim Müd.                                     Opak Optik Üretim Müd. Yrd   
Kaynaklar:
1. Abrams D. Duke-Elder’s practice of refraction. Minth Edition: Edinburgh.
Churchill Livingstone, 1978
2. Bennett AG. Ophtalmic Prescription work England: Page Bros, 1983.
3. Spectacle Lenses and Frames. Ophthalmology Clinics of North America
1993;6(4) Dec.
4. Refraksiyon X.Ulusal Oftalmoloji Kursu Ankara: Yıldırım Basımevi, Nisan 1990
.